شمستا، تراشکاری چیست و تراشکار کیست؟

تراشکاری یکی از زیر شاخه های مهم و کاربردی مهندسی مکانیک

 

یکی از رشته های اصلی فنی مهندسی که نقش سازنده ای در صنعت ایفا می کند، مهندسی مکانیک است که خود مجموعه ای از گرایشهای مختلف فنی را در بر می گیرد و هریک از این گرایش ها در بخش های مختلف صنعت بسیار پرکاربرد می باشد. سامانه جامع صنعتی شمستا، به عنوان یکی از خدمت دهندگان به عرصه صنعت کشور، طی مقالاتی به معرفی این رشته و زیرشاخته های آن از جمله تراشکاری، قالبسازی و دنده زنی پرداخته و در این مقاله قصد دارد به معرفی تراشکاری و بیان توضیحاتی در مورد آن، که یکی از کاربردی ترین بخشها در مهندسی مکانیک و صنعت می باشد، بپردازد:

تراشکاری چیست؟

تراشکاری عبارت است از شکل‌دهی فلزات به روش براده ‌برداری با استفاده از ماشین های تراشکاری. فلز که عمدتاً به شکل استوانه‌ است و به اشکال دیگر فلز نیز قابل استفاده‌ می باشد با قدرت و سرعت معین به چرخش درآمده و با حرکت تیغچه ‌های تراشکاری بر روی آن، عمل براده ‌برداری با عمق و سرعت معین انجام می ‌شود تا قطعه جدید ساخته شود. محور حرکت قطعه می ‌تواند خط صاف یا در راستای مجموعه‌ ای از منحنی ‌ها و زوایا باشد.

تراشكاری یكی از قدیمی ترین روشهای فرم دادن قطعات است *( تاریخچه پیدایش دستگاه تراش را در انتهای مقاله خواهم آورد) که به دليل داشتن قابلیت های بالا امروز نيز به عنوان یكی از پر کاربرد ترین روشهای توليد مورد استفاده قرار میگیرد. شغل تراشکاری هنر شکل دهی به فلزات است که با استفاده از قطعات و دستگاه های دستی و رایانه ای انجام می شود و نتیجه آن ساخت قطعات جدید و یا تعمیر قطعات مستعمل مرتبط با دستگاهها و ماشین آلات صنعتی می باشد.

نمونه دستگاه تراش

روش های انجام تراشکاری:

  1. به صورت دستی با دستگاه تراش سنتی که نیازمند نظارت دایمی اپراتور می‌باشد.
  2. با استفاده از دستگاه تراش اتوماتیک، که رایج ‌ترین آن ها CNC(کنترل عددی) می‌باشد.

مهارت، دانش و توانمندی های مورد نیاز تراشکاری:

یک تراشکار ماهر باید علاوه بر داشتن دانش کافی در زمینه فعالیت خود، دارای تجربه عملی مفید در آن باشد و هیچ یک به تنهایی نمیتواند نتیجه مطلوب را ارائه نماید به عبارت دیگر یک تراشکار خوب، یک متخصص فنی به شمار می رود که لازم است توانمندی های زیر را دارا باشد:

  • نیروی جسمانی و علاقه ی زیاد
  • داشتن توانایی لازم در نقشه خوانی و نقشه کشی
  • توانایی انجام کار های فلز کاری،  جوشکاری و سرویس دهی دستگاه ها و آج زدن قطعه ها
  • آشنایی کافی  با متریال های صنعتی (انواع فلزات ویا انواع پلیمرهای صنعتی) و دستگاه های مختلف تراشکاری
  • سامانه جامع صنعتی شمستا علاوه بر ارائه خدمات مختلف در مسیر برقراری ارتباط بین بخش های مختلف صنعت، بخشی را با عنوان "متخصصان، سازندگان، محققان و مدرسان" طراحی و اجرا نموده که در آن متخصصان می توانند به صورت کاملا رایگان به معرفی خود و زمینه فعالیت و تخصص های خود در آموزش، مشاوره و اجرا بپردازند تا مخاطبان سامانه که کاملا صنعتی می باشند با ایشان آشنا شده و در صورت نیاز به راحتی با ایشان ارتباط برقرار کرده و از تخصصشان استفاده نمایند.

انواع ماشین های تراش: 

  • ماشین عمودی 
  • ماشین سری تراشی
  • ماشین مرغک دار
  • ماشین پیشانی

ایمنی محیط کار یکی از مشکلات و چالش های شغل تراشکاری:

آسیب های چشمی به دلیل برخورد ریز تراشه های فلز با صطح خارجی و حتی داخلی چشم آمار بسیار بالایی را به خود اختصاص می دهند. ( راه پیشگیری: استفاده از عینک های مخصوص )

همچنین در زمان تراشکاری ریز فلزات در محیط پراکنده می شوند و برای مدتی در هوا معلق می مانند و باعث ایجاد بیماری های ریوی می شوند.( استفاده از ماسک در هنگام کار)

صدای بلند ماشین آلات تراش در بعضی کارگاه ها در دراز مدت به شنوایی تراشکار آسیب می رساند.

 جراحت های ناشی از بریدگی، پاره شدگی و له شدگی دست هنگام کار با دستگاه ها به ویژه ماشین تراش نیز حائز اهمیت است.( پوشیدن لباس کار، عدم استفاده از دستکش،شال گردن، لباس گشاد و نداشتن انگشتر و ساعت و....)

*** خطرات بالقوه ای که ممکن است در طی عملیات تراشکاری اتفاق بافتد زیاد می باشد بدین سبب باید همه افراد با این خطرات و نحوه ی صحیح استفاده از ابزار آلات آشنایی کامل داشته باشند.

 

تاريخچه پيدايش دستگاه تراش:

در سال 1740ميلادی اولين دستگاه تراش در فرانسه شكل گرفت. این دستگاه تراش حرکت چرخشی محور اصلی به وسيله دست تأمين می شد. در این ماشين محور اصلی توسط دو چرخ دنده ساده به ميله پيچ بری متصل بود و امكان تراشيدن پيچ نيز فراهم شده بود. در سال 17۹6 ميلادی یك نفر انگليسی به نام فري تند Freetandبرای اولين بار دستگاه تراشی ساخت که دارای ميله پيچ بری بود و با عوض کردن چرخ دنده های روی محور اصلی و محور پيچ بری می توانست پيچ های مختلف را بتراشد. در همين سال ها دستگاه تراشی ابداع گردید که با استفاده از پدال محور کار آن به گردش در می آمد سال های 1800تا 1830دستگاه هاي تراشی با بدنه چوبی و پایه آهنی ساخته شد. در سال 1850 دستگاه تراشی با بدنه آهنی ساخته شد و در سال 1853 در نيویورک دستگاه تراشی با ریل هایی به طول 20فوت که کارهایی به قطر 10اینچ را می تراشيد ساخته شد. امروزه بعد از گذشته سال ها از اختراع دستگاه تراش و مجهز شدن این دستگاه به کنترل هاي رایانه ای  CNCهنوز هم دستگاه تراش دستی هسته مرکزی صنایع امروزی  را تشكيل می دهد و حتی کسانی که با دستگاه های تراش جدید کار می کنند نياز به یادگيری و تسلط بر نحوه عملكرد دستگاه تراش های دستی را دارند.

در کارخانه هاي امروزی که مجهز به دستگاه های مدرن هستند، در کارگاه های ابزارسازی و ماشين سازی آن ها تراشكارهای زبردست با دستگاه تراش های دستی نقشه های طراحان و مهندسان را به اجرا درمی آورند. دستگاه تراش را به حق می توان سلطان ماشين های ابزار ناميد، زیرا قادر به انجام کارهایی است که ماشين های دیگر از انجام آن عاجزند.