شمستا، قالبسازی چیست و قالبساز کیست؟

قالب سازی:

 

استفاده از قالب های صنعتی یکی از روش های ساخت قطعه در صنعت است که از دیرباز تا کنون مورد توجه صنعت گران قرار دارد

قالبسازی هم در کنار تراشکاری و دنده زنی و... از زیرگروههای مهم مهندسی مکانیک بوده و خصوصا در صنایع مختلف نقشی اساسی دارد و باعث انجام کار و تولید قطعات در تعداد زیاد و کیفیت و ظرافت مورد انتظار میشود و از جمله شغل های زیربنایی و سخت و کاملا تخصی صنعت است.

گرچه مشغولین به این شغل به تجربه های عملی بیشتر از مطالعات و قوانین علمی نیازمند هستند اما نمیتوان نقش داشتن اطلاعات به روز این علم را در کیفیت کار نادیده گرفت.

در اینجا قصد داریم به بیان شرح مختصر و در عین حال کاربردی در این زمینه بپزدازیم:

قالب‌های صنعتی که در تولید  از آن‌ها استفاده می‌شود با توجه به روش تولید قطعه ی مورد نظر و نیز با توجه به ویژگی‌هایی که از قطعه نهایی انتظار می رود انواع گوناگونی دارند به‌ طور کلی قالب ‌ها را می‌ توان به چهار دسته تقسیم کرد:

  1- قالب‌ های ریخته‌ گری

  2- قالب‌ های تزریق پلاستیک

 3- قالب‌ های آهنگری

4- قالب‌ های پرس  شامل: 

قالب ‌های برش         

قالب‌ های کشش

قالب ‌های فرم

قالب‌ های خم

تاریخچه قالب سازی:

قالب تزریق پلاستیک در اواخر قرن نوزدهم اختراع شد ، و اولین ماشین قالب‌ریزی در سال 1872 توسط دو برادر ، جان و اشعیا وسلی هایات شکل گرفت. درحالی‌که این دستگاه طبق استانداردهای امروزی ساده بود ، اما به‌سرعت منجر به رشد صنعت تولید پلاستیک‌ و قالب سازی پلاستیک نوپا شد.

در سال 1903 ، دو دانشمند آلمانی ، تغییراتی در محلول استات سلولز ایجاد کردندکه به ‌طور قابل‌ توجهی کمتر از گزینه‌ های قبلی قابل اشتعال بود و رشد این صنعت تا به امروز ادامه دارد.

.

قالب سازی صنعتی

ساخت قالب اولین قدم برای تولید انبوه قطعات است.

هنگامی که می خواهیم از یک قطعه به تعداد زیاد تولید کنیم، ساخت هر قطعه به صورت جداگانه منطقی و به صرفه نیست و  بهتر است یک قالب را طراحی کرده، آن را بسازیم و سپس قطعات را از روی آن قالب تولید کنیم

هرچه ساخت قطعات دارای ظرافت و دقت بالاتری باشد، در قالب ساخته شده نیز باید ظرافت و حساسیت بیشتری مد نظر قرار گیرد و نیز هرچقدر قطعه پیچیده تر باشد، ساخت قالب نیز سخت تر است.

با توجه  به جنس قطعات مورد نظر، قالب ها نیز متفاوت خواهند بود و هرکدام قالب مخصوص به خود را دارند

 مراحل ساختن قالب:

طراحی قالب:  در این مرحله با در نظر گرفتن جنس و ابعاد و ظرافت قطعه و با استفاده از نرم افزارهای مهندسی که خروجی سه بعدی دارند طراحی می شود.

 

ساخت قالب: طرح سه بعدی داده شده را به ماشین های مخصوص که قابلیت های سخت افزاری و نرم افزاری بالایی دارد، میدهند تا ساخته شود.

اگر قالب پیچیده باشد قطعات مختلف آن ساخته شده و سپس مونتاژ میشود

انواع قالب های صنعتی:

قالب ریخته گری:قالب های ریخته گری مخصوص قطعاتی است که به روش ریخته گری ساخته می شوند

ریخته گری روی قطعات با جنس ها و ویژگی های مختلف و در روش های متفاوت انجام می گیرد که هر کدام قالب های خاص خود را دارند از جمله:

                قالب دایکست: قالب های دایکست برای ساخت قطعاتی استفاده می شود که به  روش دایکست تولید می شوند، یعنی قطعاتی که جنس آن ها فلزهایی مانند آلومینیوم، مس یا روی باشد و ضخامت 1.5 تا 15 میلی متر داشته باشند.قالب های دایکست از فولاد مقاوم با ضخامت و تحمل فشار بالا ساخته می شوند و بسیار گران هستند   

                قالب ریژه:از قالب های ریژه برای ساخت قطعات فلزی که ضخامت یکسان ندارند و استحکام آن ها اهمیت دارد، استفاده می شود. این قالب ها فولادی بوده و از قالب های دایکست کوچک تر و سبک تر هستند اما از طرف دیگر تکنولوژی ساخت پیچیده تری داشته و گران هستند.

                قالب ماسه ای:در قالب ماسه ای که ارزان ترین قالب در ریخته گری است،  همان طور که از اسمش پیداست، از ماسه استفاده میشود . این روش در ساخت قطعات فلزی مورد استفاده قرار می گیرد این قالب ها دمای بالای فلزات حتی فولاد را تحمل می کنند

           

قالب تزریق پلاستیک:یکی از مهمترین و پرکاربردترین قالب های صنعتی، قالب تزریق پلاستیک می باشد ازاین نوع  قالب ها برای ساخت قطعات پلاستیکی استفاده می شودچون مقرون به صرفه تر از سایر روش هاست.

قسمت های تشکیل دهنده اصلی یک قالب تزریق پلاستیک عبارت است از:

کفشک، پل، کویته، پران، صفحه پران، اسپرو، هات رانر

قالب تزریق پلاستیک دو بخش دارد:

الف- بخش ثابت

ب-بخش متحرک

قالب آهنگری:در آهنگری برای فرم دادن به قطعه از قالب های فولادی مستحکم و با چغرمگی بالا استفاده می شود.

قالب های آهنگری به سه شکل وجود دارند:

قالب بسته آهنگری

قالب باز آهنگری

قالب آهنگری قالب بسته

قالب پرس:آخرین نوع قالب صنعتی که به معرفی آن می پردازیم، قالب های پرس می باشد.

قالب های پرس برای فرم دادن، برش، خم کردن و کشش قطعات استفاده می شوندو قطعاتی را که جنس شکل پذیر ندارند، نمی توان از این روش تولید کرد. جنس این قالب ها معمولا از فولاد است

اجزای اصلی قالب های پرس :

  • سمبله
  • ماتریس
  • کفشک
  • میل راهنما
  • بوش
  • و.......

با توجه به این که قالبسازی در صنایع و مکان های مختلف مورد استفاده قرار میگیرد و در هر صنعت با صنعت دیگر متفاوت است، تقسیم بندی های مختلفی هم دارد از جمله:

  • قالب های فلزی
  • قالب های پلاستیکی
  • قالب های دایکاست
  • قالب های ترموستینگ
  • قالب های لاستیکی
  • انواع جینگ و فیکسچر و ابزار خاص

*لازم به ذکر است  هریک از این گروه ها قابلیت تقسیم بندی به زیر گروه های بیشتری را نیز دارا هستند که در این مطلب نمیگنجد.

اهمیت دقت در انتخاب قالبساز:

بازار مصرف پر است از کالاهای متنوع با قیمت های متنوع و صد البته عملکرد های متنوع که متعاقبا به ارائه ی محصولات متنوع منجر شود اما در این میان بحث بسیار مهم این است که کدام محصول دارای کمیت و کیفیت بالاتری بوده و مورد توجه و استفاده مصرف کننده قرار میگیرد.

مطمعنا پاسخ همان کالاییست که علارغم هزینه بالاتر دارای کیفیت بالاتری میباشد و این به چیزی بر نمیگردد مگر کیفیت قالب مورد استفاده در ساخت محصول و اینجاست که نتیجه میگیرم صرف وقت و هزینه بیشتر برای یافتن یک قالبساز ماهر نه تنها مارا متحمل ضرر نکرده بلکه باعث سودآوری بیشتر هم خواهد شد.

در این میان می توان به نقش مهم و موثر سامانه جامع صنعتی شمستا  در تسهیل این امر اشاره کرد: این سامانه به عنوان یکی از خدمت دهندگان به بخش های مختلف صنعت در کنار 11 خدمت مختلف بخشی را با عنوان "متخصصان، سازندگان، محققان و مدرسان"  طراحی و اجرا نموده که متخصصان میتوانند بصورت رایگان به معرفی خود و زمینه های تخصصی خود در امور آموزش، مشاوره و اجرا پرداخته تا مخاطبان سامانه که کاملا صنعتی میباشند با آنها آشنا شده و در صورت نیاز به صورت مستقیم با ایشان رابطه برقرار کرده و از خدماتشان بهره مند شوند و از طرف دیگر با طراحی و راه اندازی " نمایشگاه مجازی صنعتگران و خدمات صنعتی" به معرفی کارگاههای کوچک و بزرگ فعال در بخش های مختلف صنعت از جمله تراشکاری، قالبسازی ، ریخته گری و.... پرداخته و سعی بر این دارد تا با کمک به شناساندن پتانسیل های داخلی و فراهم کردن راه ارتباطی ایشان با جامعه بزرگ صنعت و صاحبان صنایع بخش بزرگی از نیازهای وارداتی کشور را کاهش داده و به تولید داخل کمک نماید.

با ما  در شبکه ی اجتماعی اینستاگرام  : shamsta.va@  همراه باشید